[B10] Juliusz Żórawski, "Siatka prostych. O architekturze nadindywidualnej"

Juliusz Żórawski, "Siatka prostych. O architekturze nadindywidualnej"


typ / project type: Projekt wydawniczy książki, ilustracje redakcja naukowa / scientific editor: J. Krzysztof Lenartowicz
autorzy / authors: Piotr Bujas
wydawca / publisher: Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej
seria / serie: / Dzieło Juliusza Żórawskiego
publikacja / issue: 2013
–– 

Siatka prostych jest odnalezionym, niepublikowanym dotychczas tekstem Juliusza Żórawskiego nad którym pracę autor kontynuował aż do śmierci w 1967 roku. Właśnie ze względu na czas powstania książka ta stanowi rozwinięcie jak i autokomentarz wcześniejszych pism autora. Żórawski, wykładając na historycznych przykładach podstawy swojej koncepcji kompozycji architektonicznej i teorii percepcji wprowadził w tym tekście liczne nowe aspekty. Wiele z nich było zbieżnych z ówczesnym zwrotem postmodernistycznym czy krytycznym regionalizmem – książka może więc zostać uznana za pionierską w polskim piśmiennictwie. Zachowała ona swą aktualność w wielu wątkach.

Juliusz Żórawski, jako projektant pozostawił liczne obiekty o podstawowym znaczeniu dla polskiej architektury modernistycznej. Jednocześnie Żórawski był jednym z nielicznych polskich architektów łączących aktywną pracę projektową z refleksją teoretyczną. W okresie okupacji napisał książkę O budowie formy architektonicznej – autorskim wkładem w teorię kompozycji , w tym – architektury. O tym najważniejszym dziele, wydanym w 1962 roku historyk filozofii i estetyki Władysław Tatarkiewicz napisał w 1979 r., że „jest to najcenniejsza książka z zakresu teorii architektury, jaka się ukazała w języku polskim. I nie tylko polskim”. Po II wojnie światowej Żórawski był aktywny głównie jako nauczyciel akademicki na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. 

Projekt książki, poprzez surowe wykończenie, wprowadzenie asymetrycznej kolumny z ilustracjami w marginaliach nawiązuje do roboczej konwencji druku akademickiego jakim pierwotnie miała być książka. W trakcie redakcji tekst uzupełniony został komentarzami i ilustracjami pochodzącymi z zachowanej diateki używanej przez Żórawskiego w czasie wykładów oraz jego, niepublikowanymi wcześniej fotografiami z archiwów rodzinnych. Rozdziały opatrzone zostały nowymi ilustracjami odnoszącymi się do treści rozdziałów.